Jeneratörler, mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren karmaşık sistemler olup, hem mekanik (motor) hem de elektriksel (alternatör) riskleri bir arada barındırır. İşletmelerde yedek güç kaynağı olarak kritik rol oynarlar.
Meydana Gelebilecek Temel Sorunlar
Jeneratörlerde karşılaşılan ve güvenliği tehdit eden başlıca durumlar şunlardır:
Yakıt ve Yağ Sızıntıları: Yangın riskini artırır ve çevre kirliliğine yol açar.
Akü Zayıflığı: En sık karşılanan sorundur; jeneratörün ihtiyaç anında marş basmamasına neden olur.
Soğutma Sistemi Hataları: Antifriz eksikliği veya radyatör tıkanıklığı sonucu motorun hararet yapması.
Elektriksel İzolasyon Kayıpları: Sargılarda meydana gelen aşınmalar sonucu kısa devre veya gövde kaçağı.
Egzoz Sistemi Kaçakları: Kapalı alanlarda karbonmonoksit zehirlenmesi riski.
Kontrol ve Bakım Periyotları
Jeneratörler, “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği” kapsamında elektriksel tesisatın bir parçası olarak değerlendirilir.
Periyodik Kontrol: Yılda en az 1 kez yetkili mühendisler tarafından yapılmalıdır.
Operasyonel Testler: Haftalık veya aylık olarak “yüksüz” ve “yüklü” çalıştırma testleri işletme tarafından yapılmalıdır.
Kontrol Kapsamı ve Uygulanan Testler
Denetimler sırasında şu prosedürler izlenir:
Görsel ve Fiziki Kontrol: Yakıt sistemi, kayış-kasnak gerginliği ve sızıntı kontrolü.
Elektriksel Ölçümler: Alternatör izolasyon direnci ve topraklama hattı sürekliliği.
ATS (Otomatik Transfer Panosu) Testi: Şebeke kesildiğinde sistemin otomatik devreye girme süresinin ölçümü.
Yük Testleri (Load Bank): Jeneratörün etiket kapasitesini karşılayıp karşılamadığını görmek için kademeli yükleme yapılır.
Kritik Test Parametreleri
Jeneratör testlerinde özellikle şu değerlere dikkat edilir:
Frekans Kararlılığı: Yük altında frekansın sabit kalması.
Yalıtım Direnci: Sargıların gövdeye karşı direnci
Geçiş Süresi: Kritik yükler için jeneratörün devreye girme süresinin (genellikle 8-15 saniye arası) kabul edilebilir sınırlar içinde olması.
Yüksek Gerilim sistemleri
Yangından Korunma Sistemleri
Kazanlar
Kaldırma ve İletme Makineleri
jeneratörler
Basınçlı Kaplar
İLETİŞİM