Kazanlar, yakıtın yanması sonucu oluşan ısı enerjisini bir akışkana (su, buhar, yağ) aktaran kapalı kaplardır. Yüksek basınç ve sıcaklığın birleşimi, bu ekipmanları “birinci derece riskli” sınıfına sokar.
Meydana Gelebilecek Kritik Riskler
Kazan işletmesinde en sık karşılaşılan hayati tehlikeler şunlardır:
Susuz Kalma: Seviye kontrol sistemlerinin arızalanması sonucu kazanın susuz kalarak aşırı ısınması ve patlaması.
Kışır ve Kireçlenme: Su kalitesinin düşük olması nedeniyle oluşan tabakanın ısı transferini engelleyip metalin erime noktasına gelmesine neden olması.
Brülör Arızaları: Hatalı yanma sonucu oluşan gaz patlamaları veya karbonmonoksit sızıntıları.
Emniyet Vanası Arızası: Basınç yükseldiğinde tahliye yapamayan vanaların sistemi infilak noktasına getirmesi.
Kontrol Periyotları ve Yasal Mevzuat
“İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği” uyarınca:
Periyodik Kontrol: Yılda en az 1 kez yetkili makine mühendisleri tarafından yapılmalıdır.
Kazan Dairesi Uygunluğu: Sadece kazanın kendisi değil, bulunduğu odanın havalandırması ve patlama kapakları da denetlenmelidir.
Kontrol Kapsamı ve Uygulanan Testler
Denetimler sırasında şu prosedürler izlenir:
Görsel Muayene: Kaynak yerleri, korozyon, sızıntı ve kapak sızdırmazlıklarının kontrolü.
Hidrostatik (Basınç) Testi: Kazan tamamen su ile doldurulur ve işletme basıncının 1,5 katı basınç uygulanarak dayanımı test edilir.
Otomatik Kontrol Sistemleri Testi: Su seviye otomatiği, alçak ve yüksek su seviye alarmlarının simülasyonu.
Baca Gazı Analizi: Yanma verimliliği ve zehirli gaz salınım değerlerinin ölçümü.
Emniyet Ventili Testi: Vananın set edilen basınçta açtığının doğrulanması.
Kazan Türleri
Buhar Kazanları: Sanayide en yüksek risk grubudur.
Kalorifer Kazanları: Konut ve iş yerlerinde ısınma amaçlı kullanılır.
Kızgın Yağ Kazanları: Yüksek sıcaklık ancak düşük basınçla çalışan sistemlerdir.
Yüksek Gerilim sistemleri
Yangından Korunma Sistemleri
Kazanlar
Kaldırma ve İletme Makineleri
jeneratörler
Basınçlı Kaplar
İLETİŞİM